Zainteresowania Parsonsa

W późniejszym okresie zainteresowania Parsonsa przesuwają się od analizy jednostkowego aktu działania do analizy struktury i funkcjonowania systemu społecznego jako całości. Jest to w pewnym sensie przeskok istotny: to, co było przedtem dla Parsonsa całościowym układem odniesienia, staje się obecnie jednostką systemu: jeśli przedtem Parsons postulował interpretację czynu z punktu widzenia jego własnej motywacyjnej struktury – to teraz rozumie wyjaśnienie czynów jednostkowych jako wskazanie funkcji, jaką czyny owe pełnią w stosunku do systemu społecznego jako całości. Punkt ciężkości zadań socjologa przesuwa się od wyjaśnienia struktury pojedynczej czynności do wyjaśnienia sposobu zmontowania zbioru czynności w całościowy i zintegrowany system społeczny. Z drugiej jednak strony, Parsons, odchodząc od dawniej 'akceptowanej koncepcji socjologii, nie wyrzeka się swej dawnej koncepcji czynu społecznego: nadal obraca się w kręgu postulatów metodologicznego idealizmu. Wierny tym postulatom, poszukuje spoideł systemu społecznego w obrębie świata świadomości jednostkowej, wśród motywacji jednostkowych czynów. Parsons usiłuje teraz odpowiedzieć na pytanie: jak to się dzieje, że osobnicy, działający odpowiednio do motywacji, będącej wynikiem ich poznawczych, katetycznych i wartościujących rozumowań, postępują w rezultacie tak, że system społeczny trwa i zachowuje swą stabilność, że wytrącony nawet chwilowo ze stanu równowagi – szybko do niego powraca. Jak należało się spodziewać, Parsons – zgodnie ze swymi dyrektywami metodologicznymi – szuka odpowiedzi na to pytanie nie w kręgu zjawisk władzy i przymusu, lecz w świecie wartości. Wartości właśnie pełnić mają rolę spoideł społecznych: ich akceptacja sprawia, że osobnicy kierują się w końcu w swych działaniach motywacjami, odpowiadającymi wymogom stabilności systemu, w jakim żyją. Tak więc, teoria systemu społecznego Far- sonsa jest zarazem negacją i kontynuacją jego teorii działania. Jest zarazem tą częścią jego socjologii, w której konserwatywne zaangażowania są najjaskrawsze, a zgodność z przemożnymi tendencjami rozwojowymi socjologii amerykańskiej – najpełniejsza. Nic więc dziwnego, że właśnie teoria systemu społecznego dźwignęła Parsonsa na piedestał czołowego amerykańskiego teoretyka socjologii.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>