ŚWIAT OSOBOWY CZ. II

Można by oczekiwać, że personalizm zaczyna się od definicji osoby. Ale definiuje się jedynie przedmioty zewnętrzne wobec człowieka, te, które można umieścić przed jego oczyma. Jednakże osoba nie jest przedmiotem. Jest ona tym, co w każdym człowieku nie może być traktowane jako przedmiot. Oto mój sąsiad. Ma on to szczególne wyobrażenie swojego ciała, którego nie mogę doświadczyć: ale mogę oglądać to ciało od zewnątrz, badać jego dyspozycje, cechy dziedziczne, jego kształt, choroby, krótko mówiąc: mogę traktować je jako przedmiot wiedzy psychologicznej, medycznej, etc. Jest on urzędnikiem, a istnieje status urzędnika, psychologia urzędnika, które mogę badać na jego przykładzie, jakkolwiek nie są one nim, nim całym w jego poddającej się rozumieniu realności. Jest on ponadto, w ten sam sposób, jednym z Francuzów, jednym z mieszczan czy też jednym z maniaków, jednym z socjalistów, jednym z katolików etc. Ale nie jest on jednym z Bernardów Chartier: on jest Bernardem Chartier. Tysiąc sposobów, przy pomocy których mogę go określić jako jeden z egzemplarzy pewnej klasy, pomaga mi zrozumieć go, a zwłaszcza posługiwać się nim, nauczyć się praktycznie z nim postępować. Ale za każdym razem jest to tylko profil jednego z aspektów jego istnienia. Tysiąc sklejonych razem fotografii nie stanowi człowieka, który idzie, myśli i chce. Błędne jest mniemanie, że personalizm wymaga jedynie tego, aby zamiast seryjnego traktowania ludzi uwzględniać subtelne różnice między nimi. „Najlepszy ze światów” Huxleya jest światem, w którym narzędzia lekarzy i psychologów służą do formowania każdej jednostki z oddzielna wedle dokładnego programu. Działając z zewnątrz na mocy posiadanej władzy, sprowadzając wszystkich do dobrze funkcjonujących i dobrze utrzymanych maszyn, ten nader zindywidualizowany świat jest jednakże przeciwstawny światowi osobowemu, ponieważ -wszystko w nim jest urządzone, nic nie jest stworzone, nikomu nie jest w nim dane uczestnictwo w przygodzie odpowiedzialnej wolności. Świat ten czyni z ludzkości olbrzymi, doskonale zorganizowany żłobek dla niemowląt.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>