STRUKTURA I FUNKCJA TEORII PARSONSA

Jak już o tym była częściowo przedtem mowa – system społeczny jest dla Parsonsa układem wzajemnie powiązanych i zależnych działań ludzkich: stosunki między tymi działaniami stanowią strukturę społeczeństwa: równocześnie stosunek tych działań do systemu jako całości jest funkcją tych działań. W modelu teoretycznym Parsonsa funkcja jest z reguły pierwotna wobec struktury: utrwalone, czyli zinstytucj ona- lizowane, tzn. ujęte w pewne społecznie zaakceptowane normy, stosunki między działającymi społecznie jednostkami (czyli elementy społecznej struktury) są rozpatrywane jako korelaty wymogów stabilności systemu, czyli funkcji.

Naczelna rola, którą w teorii Parsonsa pełni ka- tegoria funkcji, pozwala zaszeregować tę teorię do rzędu koncepcji funkcjonalistycznych. Jako funkcjonalistyczny określić można tylko taki program wiedzy społecznej, który nie tylko domaga się rozpatrywania faktów społecznych ze względu na ich funkcję, ale który postulije ponadto analizę faktów z punktu widzenia całości, której są częścią, zakładając, iż ta funkcja pełniona wobec całości stanowi sens faktów poszukiwany przez badacza, i głosząc w ten sposób dyrektywę metodologicznego holizmu.

Wszelkie możliwe funkcje różnych elementów systemu społecznego klasyfikuje Parsons w czterech polach tablicy, powstałej w wyniku skrzyżowania dwu par cech: ,,zewnętrzności” i „wewnętrz- ności” oraz „instrumentalności” i „celowości”. Otrzymujemy w ten sposób: funkcję zewnętrzno- -instrumentalną, czyli przystosowawczą: funkcję wewnętrzno-instrumentalną, polegającą na utrzymaniu społecznych standardów i rozładowaniu napięć: funkcję zewnętrzno-celową, polegającą na osiąganiu celów systemu: wreszcie, funkcję we- wnętrzno-celową, czyli integracyjną. Jeśli zastosujemy ten schemat, powiedzmy, do partii politycznej w systemie parlamentarnym, przykładami wspomnianych typów funkcji mogą być odpowiednio: odnajdywanie najlepszego sposobu prowadzenia kampanii wyborczej, tłumienie frakcji i rozłamów we własnych szeregach, osiąganie licznej reprezentacji w parlamencie, wreszcie – utrzymywanie jedności politycznej i organizacyjnej. Ten dwuwymiarowy schemat Parsons proponuje stosować w analizie funkcjonalnej każdego szczebla społecznej organizacji h

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>