STRUKTURA I FUNKCJA TEORII PARSONSA CZ. II

A takich szczebli Parsons wyróżnia cztery: pierwotny, obejmujący „podsystemy” najniższego rzędu, typu rodziny, grupy koleżeńskiej czy sąsiedz- i T. Parsons: General Theory in Sociology w: Sociology Today ed. by Robert K. Merton, Leonard Broom, Leonard S, Cottrell Jr., New York 1960, s. 4. kiej: organizatorski (managerial), obejmujący organizacje niższego rządu, typu fabryki, biura, szkoły, klubu itp.: instytucjonalny, obejmujący jednostki typu rad nadzorczych zjednoczeń, wielkich partii politycznych itp.: wreszcie, najwyższy szczebel społeczny (societal), uosobiony w państwie politycznym. Te cztery szczeble, wskazuje Parsons, są ze sobą wzajemnie ściśle związane z dołu do góry i z góry na dół: z wyższych szczebli do niższych „spływają” centralne wartości, stanowiące system odniesienia dla ustalania funkcji systemów niższego szczebla wobec systemów szczebla wyższego: normy działania niższych szczebli są po prostu uszczegółowieniem wymogów integracji i równowagi organizacji społecznej wyższego rządu. Od dołu do góry natomiast rozszerza się skala i powszechność możliwości społecznego działania oraz treść wymogu solidarności i integracji. „Na szczycie systemu znajduje się społeczeństwo jako system całościowy (…) instytucjonalizujący jednolity, bardziej lub mniej zintegrowany system wartości (…) Różne omówione szczeble mogą być zinterpretowane jako struktury pośrednie, niezbędne dla procesu adaptacji, zarówno z punktu widzenia specyfiki i różnorodności wymaganej na najniższym szczeblu, jak i jedności i zintegrowania koniecznych na szczeblu najwyższym” h Na samym dole hierarchii strukturalnej tego teoretycznego modelu społeczeństwa tkwi najbardziej elementarna komórka systemu – działająca jednostka ludzka. Jej miejsce w systemie wyznacza pozycja (status), a normy działania, „przypisane” do tej pozycji – jej rola. Wyrażone na najwyższym (społecznym lub państwowym) szczeblu w najogólniejszej postaci postulaty społecznej integracji tłumaczą się więc w końcu – po przebyciu czterech „uszczegółowiających” szczebli hierarchii strukturalnej – na język określonych, zróżnico- 1 Ibidem, s. 8. wanych oczekiwań co do zachowań różnych jednostek ludzkich objętych systemem. Dwuczłon „po- zycja-rola” staje się więc elementarnym ogniwem konstrukcyjnym całej strukturalno-funkcjonalnej siatki teoretycznej. Osnową scalającą ogniwa, różniące się średnicą i kształtem, w jedną sieć społecznego systemu, są akceptowane przez wszystkie jednostki centralne wartości systemu oraz akceptowane przez każdą jednostkę specyficzne wartości, przypisane ze względu na funkcjonalne wymogi systemu do jej indywidualnej pozycji.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>