Przejście od teorii czynu do teorii systemu

Przejście od teorii czynu do teorii systemu stanowi u Parsonsa postulat, by analizę układu ograniczyć do „systemu współdziałania mnóstwa indywidualnych działających osobników zorientowanych wobec sytuacji, gdy system zawiera ogólnie rozumiany układ symboli kulturowych” . Te właśnie symbole kulturowe traktuje Parsons jako pod- stowowe instytucje integrujące system społeczny. Na nich też koncentruje się jego dalsza analiza.

W centrum uwagi Parsonsa znajduje się s y- stem społeczny: tym terminem objęte jest zarówno społeczeństwo, jak i zakład przemysłowy, partia polityczna, jak i rodzina: systemem społecznym jest dla Parsonsa wszelka zbiorowość współdziałających osobników, których działania motywowane są w kategoriach „optymalnego zaspokojenia” (optimization of gratification) i „których postawa wobec własnej sytuacji i wzajemnych stosunków jest określana i wyrażana w kategoriach systemu kulturowo wyznaczonych i wspólnych symboli”. Centralnym problemem systemu społecznego jest z kolei jego stabilność, utrzymanie go w stanie równowagi (equilibrium), czyli w takim stanie, w którym spełniane są warunki niezbędne dla nieustannego odtwarzania tożsamości systemu, innymi słowy – w którym osobnicy zachowują się wedle ról przypisanych do zajmowanych przez nich w danym systemie pozycji. Stabilność i równowagę systemu określa Parsons jako cel (goal) systemu. Ten akcent pozaosobowego, „zobiektywizowanego” teleologizmu wnosi do teorii Parsonsa pokaźny element historiozofii: wbrew rozpowszechnionym poglądom, teoria ta nie jest przykładem teorii „nowoczesnej”, tzn. takiej, która sprowadza się do zespołu zdań ogólnych, wyprowadzonych ze zdań empirycznych, i do wyznaczenia siatki kategorii dla empirii. U podstaw teorii Parsonsa odnajdujemy założenia pozaempi- ryczne, spokrewnione z obiektywno-idealistycz- nymi rozwiązaniami, zazwyczaj odniesionymi funkcjonalnie do postaw konserwatywnych.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>