Problem zdobycia wolnośći i jej znaczenie – kontynuacja

W Bogu wolność autonomii zrealizowana jest – zdaniem Maritaina – w sposób absolutnie doskonały: człowiek nie ma prawa dążyć do wolności dostępnej Bogu, ponieważ jest bytem stworzonym, zależnym od Boga, a jako istota złożona z duszy L ciała znajduje się na najniższym ze wszystkich istot duchowych szczeblu niezależności (aniołowie znajdują się na wyższym stopniu niezależności, są bowiem bytami bezcielesnymi).

Maritain polemizuje tu z laickimi filozofami wolności, zarzucając im, przede wszystkim, nieuwzględnienie różnic między wolnością człowieka i wolnością Boga, oraz uniezależnienie człowieka od „obiektywnej reguły czy miary”, którą otrzymuje on od Boga.

Prawdziwy podbój wolności przez osobę ludzką polegać ma na swobodnym (a więc wykluczającym przymus zewnętrzny) dostosowaniu się do „obielc- tywnej reguły czy miary” tożsamej z wolą Boga. Własnymi silami człowiek nie może dokonać podboju wolności autonomii. Wolność może być natomiast udzielona człowiekowi przez Boga. Przewodnią ideą tekstu pt. „Ambiwalencja historii”, zaczerpniętego z pracy „Pour une philosophie de l’histoire” (Paris 1960, str. 65-69) jest ważne dla zrozumienia filozofii społecznej Maritaina przekonanie o wewnętrznej sprzeczności procesu historycznego, polegającej na tym, że w każdej epoce prawda spleciona jest z błędem, światłość z ciemnością. Każdy nowy okres historyczny, a więc także okres nowożytny, którego zasada duchowa wymierzona była przeciwko chrześcijaństwu, przynosi z sobą realizację pewnych wartości zgodnych z duchem chrześcijaństwa. Dlatego nowa „cywilizacja chrześcijańska”, której zasadnicze rysy przedstawił Maritain w „Humanizmie integralnym”, nie może być zwykłym powrotem do średniowiecznego ideału „Świętego Imperium”: musi ona uwzględniać autentyczne zdobycze czasów nowożytnych Ten tok rozumowania był niejednokrotnie kwestionowany przez myślicieli katolickich ze środowisk integrystycznych i tradycjonalistycznych. Zarzucano m. in. Maritainowi akceptację potępionej przez papieży idei postępu historycznego (np. J. Meinuielle: „De Lammenais a. Maritain”). Wszystkie tytuły fragmentów pochodzą od redakcji.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>