PERSONALISTYCZNE ZAANGAŻOWANIE

Personalizm Mouniera jest filozofią programowo zaangażowaną w najważniejsze konflikty społeczne naszej epoki. Ograniczenie się do kontemplacji struktur osobowego wszechświata byłoby – zdaniem Mouniera – zdradą przewodnich idei personalizmu, który wiąże ściśle myśl z działaniem:

„Jesteśmy wtłoczeni w nasze ciało, w rodzinę, w środowisko, w klasę, w ojczyznę, w epokę, których wcale nie wybieraliśmy. Dlaczego jestem tu, a nie tam, teraz, a nie kiedy indziej: zdecydowało o tym tajemnicze przeznaczenie, uprzedzając moją własną wolę. We mnie krzyżują się i splatają znaki teraźniejszego losu i przyszłego powołania, które jest wyzwaniem rzuconym wszystkim siłom świata. Ale to powołanie może torować sobie drogę wyłącznie w tym właśnie ciele, w tej rodzinie, w tym środowisku, w tej klasie, w tej ojczyźnie i w tej epoce. Nie jestem pozbawionym ciężaru i niepodległym cop-ito bujającym po niebie idei, ale jestem bytem ciężkim, który może wypowiedzieć się jedynie w warunkach tego ciążenia. Stanowię całość: ja – w tym miejscu – w tym czasie. Być może należałoby dodać jeszcze ciężaru temu określeniu i powiedzieć: ja w tym miejscu – w tym czasie – w ten sposób – pomiędzy tymi ludźmi – z tą przeszłością. Zaangażowanie to jest pewną służebnością, nie jest przekleństwem. Jest jednym z czynników naszej równowagi. Neutralizuje egocentryzm, który bez tego zaangażowania nieustannie izolowałby nas i pchał ku śmierci Narcyza. Materializm i kolektywizm dobitnie przypominają nam o tym, że jesteśmy ludźmi pośród rzeczy i pośród innych ludzi: że swoją ludzkość zawdzięczamy w tym samym, a często nawet w większym stopniu rzeczom i innym ludziom niż samotnym rozmyślaniom… Nie jesteśmy owymi szaleńcami wolności, którzy idąc za paranoicznymi marzeniami surrealistów w nieistniejącym świecie, dawali bez żadnych hamulców upust swym pragnieniom i majaczeniom: jesteśmy naprawdę wolni o tyle tylko, o ile nie jesteśmy całkowicie wolni. Ale nie jesteśmy również zesłańcami skazanymi na ciężkie roboty przez historię, od której wyroku nie byłoby odwołania. Nie możemy istnieć bez ponoszenia ciężarów, ale także nie możemy być pozbawieni nadziei i woli. Jest symptomatyczne, że zarówno wola, jak duch zaangażowania są w świecie współczesnym niedoceniane i doznały osłabienia oraz że współczesne przejawy rozpaczy zrodziły się z rezygnacji, chociaż czasem ta rozpacz skłaniała niektórych do przezwyciężania postawy rezygnacji. To podwójne uwarunkowanie, w którym radość istnienia miesza się z tragicznym napięciem, czyni z nas istoty dające odpowiedź – czyni nas odpowiedzialnymi.”

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>