PAUL NATORP – FILOZOFIA

W naszych czasach zrodził się nowy pęd ku filozofii. Prawie że nagły rozwój przyrodoznawstwa, techniki, a wraz z tym całego zewnętrznego kształtu życia kulturalnego, oraz nie mniejszy rozwój estetycznych oraz moralnych, nawet najbardziej wewnętrznych wyobrażeń społecznych i indywidualnych, aż do najskrytszych nastrojów religijnych – wszystko to razem zbudziło głęboką, trudną już do uśmierzenia nieufność wobec tradycji tysiącleci, wobec mądrości praojców i wszystkich wielopostaciowych, sprzecznych, radosnych lub niewesołych posłańców bogów i synów boskich. Jednocześnie jednak zrodziło silną potrzebę i jakby przeczucie czegoś niesłychanie nowego, potężnego, co w oświeconej ludzkości właśnie teraz musi się ujawnić. Ludzie z upragnieniem rozglądają się, poszukując wyjaśnienia nowych zagadek, które miałoby ich bądź uszczęśliwić, bądź raczej wstrząsnąć aż do zniszczenia, ale w każdym razie rozjaśnić je. Rozglądają się za prawdą, która opancerzona nie- przenikliwą stalą najrzetelniejszej, najbardziej wypróbowanej nauki, byłaby jednocześnie zdolna nie tylko zadowolić kalkulujący rozum, lecz także odpowiedzieć na najskrytsze, najbardziej wewnętrzne wątpliwości i pytania duszy.

Nadaje się temu miano „poglądu na świat”, nie gardzi się też starym mianem „filozofia”, które zrodziło się z pokrewnego nastroju epoki i wyraża w sposób dostateczny ową bezwarunkową potrzebę wiedzy rzeczowej, a przecież jednocześnie osobistej, jako sprawę miłości i życia, a nie tylko rozumowego rozważania.

Nie ma wątpliwości – ów pęd istnieje. Musi on sam sobie torować drogę i uzyskać jasność sam o sobie, wyklarować sobie, co w nim jest zdrowe i jakie są właściwe szlaki jego zaspokojenia. To, do czego on zmierza, nie jest na pewno błahostką. Nie pragnie on bowiem w istocie swej niczego innego, aniżeli by życie nasze dotarło do swej naj- wewnętrzniejszej prawdy, by ostatecznie rządziła w nim tylko prawda.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>