PAUL NATORP – FILOZOFIA CZ. II

Poty zaś, sądził Platon, nie nastanie kres państwa nikczemności, póki bądź filozofowie nie zdecydują się zostać królami, bądź też królowie nie staną się filozofami. Można to powiedzenie, w całkowitej zgodzie z sensem nadanym mu przez jego twórcę, w ten sposób uogólnić: życie doczesne człowieka może dotrzeć do dobra i swej wewnętrznej prawdy tylko wtedy, jeśli się całkiem przepoi filozofią i jeśli właśnie przez to filozofia całkowicie przemieni się w życie.

Uważa się, że rozmaite oznaki zdają się wskazywać, iż właśnie teraz coś takiego staje się możliwe. Jeszcze nigdy całe życie kulturalne człowieka nie usiłowało bardziej oprzeć się na podstawach nauki, nigdy również nauka nie czyniła większych wysiłków, by się bezpośrednio przetransponować w życie kultury, wnikać w jego całość i rozpłynąć się w nim. Zupełne zjednoczenie nauki i życia da się jednak w jeden tylko sposób pomyśleć. Po pierwsze: nauka musi się scalić, mimo rozproszenia w tysiącach szczegółów, jednocząc się ponad nimi. Nie może ona (po drugie) poprzestać na tym, by sprostać technicznie i teoretycznie zewnętrznej stronie rzeczy, temu, co daje się liczyć, mierzyć, ważyć, lecz musi ona nie mniej pewnymi metodami przenikać także do ukrytej głębi ludzkiego życia wewnętrznego, by także o nim opowiedzieć, mierząc je i ważąc na sposób, jaki jest możliwy i przedmiotowi dorównany. Nie może jednak przy tym (po trzecie) zostawić przepaści między światem zewnętrznym i wewnętrznym, lecz musi ogarnąć oba, ująć w jedności, we wzajemnym stosunku przenikania się. Ale to właśnie stanowi znamienne cechy filozofii. Gdyż filozofia pragnie, oczywiście, być nauką, jednak nie nauką szczegółową szczegółowego przedmiotu. Jej właściwym problemem i zadaniem jest właśnie to, co wytwarza i ugruntowuje jedność nauki, wobec odrębności wielu nauk.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>