Rozumowanie Lenina w materializmie cz. III

Pomijając tu problem właściwej na gruncie materializmu dialektycznego definicji materii, która, jak sądzę, nie może się ograniczać do gnozeologicz- nej tylko charakterystyki!, widzimy wyraźnie, że po to, aby odpowiedzieć na pytanie, co to jest, według Lenina, materializm filozoficzny, co to znaczy, jego zdaniem, być materialistą w filozofii nie wystarczy szukać w jego tekście zdań o postaci definicji materii. By uzyskać odpowiedź na te pytania, konieczne jest podjęcie próby dostrzeżenia w Materializmie a Empiriokrytycyzmie rozmaitych wątków myślowych w nim zawartych, konieczne jest wyjście poza uproszczoną analizę tego dzieła.

czytaj więcej

PAUL NATORP – FILOZOFIA CZ. II

Poty zaś, sądził Platon, nie nastanie kres państwa nikczemności, póki bądź filozofowie nie zdecydują się zostać królami, bądź też królowie nie staną się filozofami. Można to powiedzenie, w całkowitej zgodzie z sensem nadanym mu przez jego twórcę, w ten sposób uogólnić: życie doczesne człowieka może dotrzeć do dobra i swej wewnętrznej prawdy tylko wtedy, jeśli się całkiem przepoi filozofią i jeśli właśnie przez to filozofia całkowicie przemieni się w życie.

czytaj więcej

PROBLEM INDYWIDUALNEJ ŚWIADOMOŚCI

Paradoksalność sformułowań Natorpa ulega może pod pewnym względem zmniejszeniu (choć pod innym może nawet jeszcze wzrasta), jeśli tylko zdamy sobie sprawę, że mówiąc o jaźni i odnoszącej się do niej treści, marburski filozof nie ma na myśli indywiduum i jego świadomości. Pod terminem świadomości (Bewusstsein) rozumie Natorp całość składającą się z jaźni, jej treści i specyficznego między nimi stosunku.

czytaj więcej

Mounierowski personalizm

Ów personalistyczny socjalizm pozostał wszakże pojęciem zbyt eliptycznym, aby można było uchwycić jego odrębność w konfrontacji z marksistowsko-leninowskim socjalizmem czy z koncepcjami społecznymi socjaldemokratów. Wiąże się to z niechęcią Mouniera do wszelkich prób petryfikacji personalizmu w zamknięty system polityczny. Sądził on, że stanowisko personalizmu wobec historii i losu człowieka może być punktem wyjścia dla różnych zaangażowań politycznych.

czytaj więcej

Analiza tekstu Materializm a Empiriokrytycyzm

Lecz analiza rezultatów poznania naukowego nie ogranicza się bynajmniej do tez, że istnieje niezależny od poznania, a dostępny mu przedmiot, że podstawą poznania jest kontakt zmysłowy z podmiotem. Prowadzi ona do szeregu wniosków wykraczających poza to, co da się opisać w kategoriach gnozeologicznych, na przykład do wniosków o czasoprzestrzennej formie wszelkich realnych zjawisk, do modyfikacji naszych poglądów na istotą owej formy czasoprzestrzennej itd.

czytaj więcej

Człowiek jest stworzony, aby przekraczać siebie – kontynuacja

Tu właśnie widzimy pojawienie się dwóch alienacji zagrażających stale człowiekowi. Jedna z nich została szczególnie uwypuklona przez tradycję myśli marksistowskiej. Ujawniła się ona w dziewiętnastowiecznym świecie, gdzie coraz dalej postępowało naprzód rozdarcie, każdego dnia bardziej warunkujące indywidualne losy ludzi, pomiędzy z jednej strony technicznymi możliwościami ekspansji, z drugiej zaś – wysubtel- nianiem się życia subiektywnego, które odwołując się do duchowości, w istocie stopniowo paraliżowało życie duchowe. Jest to alienacja idealistyczna: pojęcie to jednak jest zbyt wąskie. Rzeczywiście w płaszczyźnie myśli objawia się ona swojego- rodzaju dekadenckim prymatem czystych idei nad myślą zaangażowaną i nad doświadczeniem, objawia się także pasożytniczym rozwojem intelektualnego przeżuwania, dialektyką pozbawioną oparcia, myślą bez konkretnego celu i ideałami bez skuteczności. W podobny sposób życie uczuciowe obraca się w pustce: inflacja sentymentalnego romantyzmu idzie w parze z inflacją ideologiczną, a jedno i drugie wyrasta na podłożu niemieckiej filozofii romantycznej. W rezultacie pewien rodzaj wyjałowionego spirytualizmu, odwołując się do idei „życia wewnętrznego”, zdołał doprowadzić do pomieszania pojęć. Sferę przeżyć wewnętrznych, która stanowi istotę życia osobowego, utożsamiono z wynikającą z luksusu i bezczynności skłonnością jednostki do zajmowania się własnymi komplikacjami wewnętrznymi i do dekadenckiej pobłażliwości względem siebie samego. Wszystkie słowa zaczęły dźwięczyć fałszywie. Im częściej mówiono o tajemnicy, tym bardziej ograniczano prawdziwą tajemnicę człowieka za pośrednictwem prymitywnego mitu: im bardziej rozprawiano o szczerości, tym szerzej rozprzestrzeniało się zakłamanie: im bardziej zajmowano się kulturą, broniąc jej rzekomo, tym bardziej – pod pozorem obrony osoby ludzkiej – w istocie ją upośledzono. Na tym polega podstawowa deformacja zachodniej kultury i duchowego rozwoju w ciągu ostatnich dwóch wieków. Wzbraniając się przed uznaniem tej deformacji, doprowadzono do tego, że zdrowa reakcja na ten stan rzeczy była wroga i wyzywająca. Ale na skutek zaciętości walk musiała ona nieuchronnie usztywnić się w postaci uproszczonego materializmu. Powstała próżnia, która miała sprowadzać duchowe i socjologiczne burze w postaci faszyzmów, a te z kolei rozpętały dalsze kataklizmy.

czytaj więcej

ZASTOSOWANIA TEORII PARSONSA CZ. II

Do Parsonsistów w węższym sensie należą przede wszystkim Robert F. Bales i Edward A. Shils. Wspólnie z twórcą szkoły wydali oni w 1953 r. Working Papers in the Theory of Action, zawierające m. in. próbą sformułowania funkcjonalnej teorii osobowości, brakującej w pierwotnym wydaniu systemu, oraz funkcjonalnej teorii równowagi społecznej, rozwijającej założenia pierwotne.

czytaj więcej

Człowiek jest stworzony, aby przekraczać siebie

Drugi z tych nurtów zmierza do stopniowej uniwersalizacji grup ludzkich przez włączanie ich do coraz szerszych wspólnot, przygotowując jako cel końcowy wspólnotę ogólnoludzką. Równocześnie zmierza do coraz dalszego rozwoju osoby w świecie coraz bardziej ujarzmionym przez człowieka, przygotowując w przyszłości uniwersalną organizację rzeczy.

czytaj więcej

MOHMERA TRAGICZNY OPTYMIZM CZ. II

Wszelka próba wtłoczenia mounierowskiego personalizmu w sztywne ramy systematycznego wykładu grozi zniszczeniem tego, co stanowi istotną cechę dzieła Mouniera. W intencji swego twórcy personalizm ten nie miał być doktryną, nie został objawiony światu jako zamknięty system myśli. Mou- nier przeciwstawiał go wszelkiemu „aparatowi myśli i działania funkcjonującemu w roli automatycznego dystrybutora rozwiązań i nakazów”. Personalizm był dla Mouniera nie gotową odpowiedzią na pytania, lecz poszukiwaniem odpowiedzi. Poszukiwaniem zakładającym ryzyko błędu i gotowość porzucenia osiągniętych już rozwiązań dla innych, bardziej adekwatnych.

czytaj więcej

Materializm a Empiriokrytycyzm cz. II

Lenin, na przykład, expressis verbis mówi, że „uznanie obiektywnej prawidłowości przyrody i w przybliżeniu wiernego odbijania się tej prawidłowości w głowie ludzkiej jest materializmem” (Lenin, Dzieła, tom XIV, s. 175) albo że „Uznając niezależne od naszej świadomości istnienie obiektywnej rzeczywistości – to jest poruszającej się materii, materializm, siłą rzeczy, musi również uznawać obiektywną realność czasu i przestrzeni, co różni go przede wszystkim od kantyzmu…” (tamże, s. 198).

czytaj więcej

Wizje w życiu świętych – kontynuacja

Spośród wielu snów i wizji, które były udziałem ks. Bosko, wybrałem dwie wizje oraz jedno przeżycie na jawie, którego świadkami byli koledzy z okresu studiów seminaryjnych. Wśród kilkuset wychowanków ks. Bosko jeden młodzieniec wybijał się szczególnie swoim zachowaniem, postępowaniem, pilnością, gorliwością i pobożnością. Był nim Dominik Savio urodzony w 1842 r. w Riva di Chieri. Jego świt wiecznego blasku nastąpił 9 marca 1857 r. w Mondonio d’Asti. Pius XII beatyfikował go w 1954 r. Święty Dominik był ulubionym uczniem ks. Bosko. Otóż z nocy 5 na 6 grudnia 1876 r. Don Bosko miał sen, którego do końca życia nie zapomniał. Oddajmy mu głos:

czytaj więcej

Wizja dominacji Chin nad resztą świata

Pragnę, aby znana i rozszerzana była modlitwa – ucieczko matczyna. (…) Wszystkim daj znać, że godzina Maryi jest bliska i że ci, co odmawiać będą tę modlitwę z żywą wiarą i ufnością, zbiorą obfite owoce. Odmawiaj często modlitwę – Królowo świata, Pośredniczko ludzi, jedyna nasza ucieczko i nadziejo, bądź nam miłosierna”.

czytaj więcej

Wizja ekstatyczna Faustyny Kowalskiej

Powstaje pierwsze pytanie, czy jest jeszcze jakiś ratunek, zwłaszcza dla białej rasy, której byt zdaje się nie będzie długi” (cyt. Moje widzenie świata, Poznań 1980).

czytaj więcej

Słowa Piusa VII

„Gdzie jest twój Bóg, starcze? Ja mogę wszystko w Europie”. Hrabia Joseph de Rethel wspomina ciekawy dialog cesarza z papieżem, który miał miejsce w Fontaineblau: „Papież-Panie, twoje grzechy składam u nóg Ukrzyżowanego i pozostawiam Bogu troskę o ujęcie się za moją sprawą. – Napoleon – powiadasz, że jest Bóg? Czego się od Niego spodziewasz? Papież – że przyjdzie z pomocą Kościołowi i będzie go chronił do końca czasów, jak to przyrzekł. Napoleon – Ja jednak jestem niezadowolony tak z papieża, jak z Kościoła tego starodawnego Boga i może ustanowię moją własną religię państwową, której głową nie będzie namiestnik Chrystusa, tylko cesarz. Papież: przeceniasz swoją władzę. – Napoleon: ja mogę wszystko w Europie i potrafię także złamać upór starca, który zwie się następcą tego Boga i może ten nieugięty starzec umrzeć w moim więzieniu. – Papież: zapamiętaj, że wszyscy prześladowcy Kościoła upadli, Kościół jednak trwa dalej. Ty prześladujesz Kościół i trzymasz mnie w więzieniu, ja jednak żyję mimo mej choroby i cierpień. Żyję, ażeby ujrzeć jak ciebie dosięgnie ręka Wszechmogącego Boga, gdy się twa miara dopełni, podzielisz los prześladowców. – Napoleon: Twój Bóg miażdży tylko głupich, ale ty, papieżu, doznasz mojego gniewu na sobie”.

czytaj więcej

Aspekty hierarchiczne

Wewnętrzny L Funkcja utrzy- I Funkcja inter- mywania układu i kierowania napięciami pretacyjna został zinstytucjonalizowany mniej lub bardziej pełny system wartości. Ponieważ społeczeństwo często składa się z milionów ludzi, na stopniach niższych zróżnicowanie i segmentacja muszą być znaczne. Jeśli jednak ma być zachowana jego jedność jako systemu, to musi ono posiadać wspólną kulturę, system instytucjonalny o wysokim poziomie ogólności oraz pewną konkretną organizację zbiorowości jako całości. Omawiane tutaj rozmaite stopnie mogą być interpretowane jako stanowiące struktury pośredniczące, konieczne dla przystosowania zarówno z punktu widzenia ich specyfiki i różnorodności, wymaganej na stopniu najniższym, jak i jedności i integracji na szczeblu najwyższym.

czytaj więcej