OSOBA A SPOŁECZEŃSTWO

Ten „tragiczny optymizm” znajduje również wyraz w mounierowskiej analizie wzajemnych stosunków między osobą a społeczeństwem. Tu także przeciwstawia się Mounier egzystencjalizmowi. Ale stara się zarazem wydobyć „racjonalne ziarno” z refleksji Heideggera i Sartre’a.

Filozofowie ci dostrzegają – zdaniem Mouniera – rzeczywiste konflikty we wzajemnym obcowaniu ludzi. To prawda, że życie w społeczeństwie jest nieustanną walką i że przyjaźń, braterstwo, miłość, doznają wciąż kląsk. „Świat innych nie jest ogrodem rozkoszy. Jest nieustanną prowokacją do walki, do przystosowania się i do wzniesienia się ponad innych.”

Z tych trudności, jakie napotyka wzajemne komunikowanie się ludzi, Mounier wysnuwa jednakże inne wnioski niż egzystencjaliści. Samotność nie jest dla personalizmu, tak jak dla egzystencja- lizmu, integralnym składnikiem ludzkiej egzystencji. U Heideggera i Sartre’a – powiada Mounier – komunikowanie się „zahamowane jest przez potrzebę posiadania i panowania. Każdy partner jest tam z konieczności albo tyranem, albo niewolnikiem. Spojrzeniem na mnie kradnie mi inny człowiek mój wszechświat, obecność innego ogranicza moją wolność, jego wybór krępuje mnie pętami. Miłość jest obopólną zarazą, „piekłem”. Obraz ten ukazuje – zdaniem Mouniera – pewien aspekt ludzkich stosunków, ale nie może stanowić alibi dla „separatyzmu” i indywidualizmu. Personalizm traktuje osobę jako „obecność” zwróconą ku światu społecznemu. Istnienie innych osób nie ogranicza według Mouniera jej wolności. Poznaje ona siebie, komunikując się z innymi osobami: w innych osobach odnajduje siebie samą.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>