Mounier a osobowość

Mounier nazywał swoją filozofię personalizmem. Nazwa ta jest także tytułem ostatniej z wydanych za jego życia prac („Le personnalisme Paris 1950). Pierwszy z zamieszczonych poniżej tekstów („Świat osobowy”) jest przekładem fragmentu „Personalizmu” (według wydania: „Oeuvres de Mounier”. Tome III. Paris 1962. Str. 429-432). Mounier rozważa tu problem ogólnej charakterystyki personalizmu i trudności związane z określeniem osoby. Definicja osoby jest – jego zdaniem – niemożliwa, bowiem osoba nie jest przedmiotem poznawanym z zewnątrz, poddającym się wyczerpującemu opisowi przy pomocy ogólnych pojęć. Osoba może być poznana jedynie od wewnątrz, w akcie, w którym sama siebie tworzy. W tym stanowisku Mouniera nietrudno dostrzec wpływy Bergsona, a zwłaszcza Schelera.

Tekst zatytułowany „Istnienie ucieleśnione” jest również przekładem fragmentu „Personalizmu” („Oeuvres de Mounier”. T. III. Str. 441-445). Mounier podejmuje tu polemikę z tą wersją spirytualizmu nowożytnego, która znajduje swój wyraz w negacji wszelkiej zależności duchowego życia człowieka od warunków materialnych, i z tymi myślicielami chrześcijańskimi, którzy wypowiadają się z pogardą o sprawach ciała. Bardzo mocno akcentuje ideę jedności duszy i ciała. Ale z drugiej strony podkreśla w polemice z materializmem, że człowiek wykracza poza determinizm przyrodniczy dlatego, iż jest istotą zdolną do poznania Boga i współpracy z nim.

Osobowość nie jest – dla Mouniera – czymś raz na zawsze danym: musi być ona zdobywana przez człowieka. Historia człowieka jest – jego zda no niem – historią stopniowego zdobywania świata osobowego dokonującego się w toku dramatycznej walki tendencji do depersonalizacji z ruchem personalizacji.

Trzeci z zamieszczonych poniżej tekstów („Dwie alienacje”) jest fragmentem pracy „Co to personalizm?” opublikowanej w przekładzie polskim A. Krasińskiego w zbiorku utworów Mouniera pod tymże tytułem („Co to jest personalizm?”. Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”. Kraków 1960. Str. 200-209).

W tekście tym Mounier analizuje dwa rodzaje zagubienia człowieka, dwa rodzaje jego alienacji w warunkach cywilizacji mieszczańskiej. Jedną z tych alienacji jest alienacja Narcyza, polegająca na egocentrycznej izolacji osoby ludzkiej, na zagubieniu się jej we własnym wnętrzu. Zdemaskowanie tej alienacji jest – zdaniem Mouniera – zasługą marksizmu. Drugą alienacją jest alienacja Herkulesa, polegająca na zagubieniu się człowieka wśród rzeczy i zubożeniu jego wewnętrznego życia. Personalizm pragnie przeciwstawić się obu alienacjom, zakładając, że żadna z nich nie jest nieuchronna.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>