Marks w Kapitale

Jedność (koincydencja, tożsamość, równowaga dynamiczna) przeciwieństw jest warunkowa, czasowa, przejściowa, względna. Walka wyłączających się wzajem przeciwieństw jest absolutna, jak absolutny jest rozwój, ruch.

[NB: różnica między subiektywizmem (sceptycyzmem i sofistyką etc.) a dialektyką polega między innymi na tym, że w (obiektywnej) dialek- tyce względna (relatywna) jest też różnica między tym, co relatywne, a tym, co absolutne. Dla dialektyki obiektywnej również w tym, co relatywne, jest to, co absolutne. Dla subiektywizmu i sofistyki to, co relatywne, jest tylko relatywne, i wyłącza to, co absolutne.]

W Kapitale Marks analizuje zrazu najprostszy, najzwyklejszy, najbardziej podstawowy, występujący jak najbardziej masowo, najpowszedniejszy, miliardy razy spotykamy w burżuazyjnym (towarowym) społeczeństwie stosunek : wymianę towarów. Analiza ujawnia w tym najprostszym zja- . wisku (w tej „komórce” społeczeństwa burżuazyj.- nego) wszystkie sprzeczności (respective zarodek wszystkich sprzeczności) współczesnego społeczeństwa. Dalszy wykład ukazuje nam rozwój (zarówno wzrost, jak ruch) tych sprzeczności i tego społeczeństwa w 2 jego poszczególnych części, od początku do końca.

Taka też właśnie powinna być metoda wykładu (respective studiowania) dialektyki w ogóle (gdyż u Marksa dialektyka społeczeństwa burżuazyjnego jest to tylko poszczególny przypadek dialektyki). Zacząć od tego, co najprostsze, najzwyklejsze, jak najbardziej masowe etc., od dowolnego zdania : liście drzewa są zielone: Jan jest człowiekiem: Żuczek jest psem itp. Już w tym (jak to genialnie zauważył Hegel) tkwi dialektyka: to, co jednostkowe, jest ogólnym (por. Arystoteles, Metaphysik, przekład Schweglera, Bd. II, s. 40, 3. Buch, 4. Kapitel, 8-9: „denn natürlich kann man nicht der Meinung sein, dass es ein Haus – dom w ogóle – gebe ausser den sichtbaren Häusern”).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>