Durkheim i podział pracy

Druga oś jest podobna do tego, co Durkheim nazwał podziałem pracy, poprzez który to podział części są zróżnicowane i jednocześnie zintegrowane dzięki „solidarności organicznej”. Jest ona analogiczna z rozróżnieniem środków i celów w działaniu jako takim. W znaczeniu właściwym systemom społecznym można to określić najlepiej jako oś instrumentalno-ostateczną (instrumental- -consummatory). Według odniesień zewnętrzno- -wewnętrznych prymat „ostateczności” może dotyczyć przypadku, w którym interesy ostateczne jednostek systemu w ich relacjach wzajemnych stanowią główny punkt odniesienia. Podobnie prymat instrumentalności może dotyczyć aspektów systemu jako całości pozostającej w relacji względnej do sytuacji zewnętrznej lub też dotyczy zinstrumenta- lizowanych zasobów jednostek w ich funkcjonalnych odniesieniach wewnętrznych.

Dwie osie, o których mowa, nie mogą być rozpatrywane jako continuum, lecz jako zróżnicowane kategorie punktów odniesienia, niezależnie od tego, jak mogą rzutować na siebie. 2 osi tych można wyprowadzić cztery główne problemy funkcjonalne lub wymiary struktury oraz procesu systemu: 1. zewnętrzno-ostateczny punkt odniesienia, który nazwałem osiąganiem celu, 2. zewnętrzno-instru- mentalny punkt odniesienia, który na innym miej scu nazywam adaptacją, 3. wewnętrzno-ostateczny, który nazywam integracją i 4. wewnętrzno-instru- mentalny, który nazywam zachowaniem układu i regulowaniem napiąćł. Można uznać, że cztery szczeble organizacji systemów społecznych, którymi sią zajmują, kontynuują strukturalną „hierarchią” w czterech różnych aspektach. Jednocześnie tworzą one serią rozciągającą się od najbardziej „generalnego” szczebla do najbardziej zróżnicowanych i rozczłonkowanych szczebli „najniższych”. Na „dole” struktury system społeczny jest umiejscowiony w konkretnej osobie jako organizmie fizycznym, działającym w fizycznym środowisku. Jednostka jako osobowość, poprzez rozmaite role, jakie pełni, bierze udział w procesach społecznej interakcji. Role są zorganizowane i uszeregowane w formy zbiorowości, a te z kolei są regulowane poprzez wyższe zespoły norm instytucjonalnych. Wierzchołkiem systemu jest społeczeństwo jako całościowy system, który w nowoczesnym wydaniu jest zorganizowany w zbiorowości politycznej, w której 1 Te cztery kategorie są wzięte z prac cytowanych powyżej. Istnieją pewne trudności w ustaleniu koncep- tualizacji i terminologii w tym zakresie. Wprowadziłem termin „ekspresyjny” w tamtych rozważaniach, ponieważ przeniknęły do treści pewne ukryte wieloznaczności. Nie ma tutaj miejsca na zestaw pytań krytycznych, nasuwających się z tego powodu. Prezentuję tylko te sformułowania, które byłem zdolny aktualnie wypracować. W odnośnym celu może być pożyteczna tabela klasyfikacji krzyżowej:

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>