Dialektyka

To znaczy, że przeciwieństwa (to, co jednostkowe, jest przeciwne temu, co ogólne) są tożsame: jednostkowe nie istnieje inaczej niż w tym związku, który prowadzi do ogólnego. Ogólne istnieje tylko w jednostkowym i poprzez nie. Wszelkie jednostkowe jest (tak czy inaczej) ogólne. Wszelkie ogólne jest cząstką (czy też stroną, czy też istotą) jednostkowego. Wszelkie ogólne tylko w przybliżeniu ogarnia wszystkie jednostkowe przedmioty. Wszelkie jednostkowe nie mieści się całkowicie w ogólnym itd., itd. Wszelkie jednostkowe tysiącami przejść jest związane z innego rodzaju jednostkowym (rzeczami, zjawiskami, procesami). Itd. Już tutaj są elementy, zaczątki pojęcia konieczności, obiektywnego związku przyrody etc. Już tutaj występują przypadkowość i konieczność, zjawisko i istota, bo mówiąc: Jan jest człowiekiem, Żuczek jest psem, to jest liść drzewa itd., odrzucamy szereg cech jako cechy przypadkowe, oddzielamy to, co istotne, od tego, co się jawi, i przeciwstawiamy jedno drugiemu.

Tak więc w dowolnym zdaniu można (i należy), jak w „komórce” wykryć zaczątki wszystkich elementów dialektyki, wykazując w ten sposób, że całemu w ogóle poznaniu ludzkiemu właściwa jest dialektyka. Przyrodoznawstwo zaś ukazuje nam (i znów należy to pokazać na d o- wolnym najprostszym przykładzie) obiektywną przyrodę w tych samych jej własnościach, przeistaczanie się jednostkowego w ogólne, tego, co przypadkowe, w to, co konieczne, przechodzenie, przepływanie, wzajemny związek przeciwieństw. Dialektyka jest właśnie teorią poznania (Hegla i) marksizmu: oto na jaką „stronę” sprawy (nie jest to „strona”, lecz istota sprawy) nie zwrócił uwagi Plechanow, nie mówiąc już o innych marksistach.

Dialektyka jako żywe, wielostronne (przy czym ilość stron wiecznie wzrasta) poznanie z bezmiarem odcieni różnorakiego pochodzenia, zbliżania się do rzeczywistości (z systematem filozoficznym, wyrastającym w pewną całość z każdego odcienia) – oto niezmierzone bogactwo treści w porównaniu z materializmem „metafizycznym”, którego zasadniczym nieszczęściem jest nieumiejętność zastosowania dialektyki do Bildertheorie, do procesu i rozwoju poznania.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>