CZY DO POMYŚLENIA JEST RUCH BEZ MATERII?

Wykorzystywanie nowej fizyki przez idealizm filozoficzny, czyli wyciąganie z niej idealistycznych wniosków spowodowane jest nie przez to, że odkryte zostają nowe rodzaje materii, siły, ruchu, lecz przez to, że czynione są usiłowania stworzenia koncepcji ruchu bez materii. Istoty tych to właśnie usiłowań nie analizują nasi machiści. Nie byli łaskawi wziąć pod uwagę twierdzenia Engelsa, że „ruch bez materii jest nie do pomyśl en i a”. J. Dietzgen już w roku 1869 w swej Istocie pracy umysłowej wypowiadał tę samą co i Engels myśl – co prawda nie bez zwykłych swych męt- niackich usiłowań „pogodzenia” materializmu z idealizmem. Pomińmy te usiłowania, dające się w znacznym stopniu wytłumaczyć przez to, że Dietzgen polemizuje z materializmem Buchnera, obcym dialektyce, i przyjrzyjmy się własnym wypowiedziom Dietzgen a w interesującej nas kwestii. „Idealiści – powiada Dietzgen – chcą tego, co ogólne, bez tego, co szczególne, ducha bez materii, siły bez jej materialnego podłoża, nauki bez doświadczenia, czyli materiału, tego, co absolutne, bez tego, eo względne” (Das Wesen der menschlichen Kopfarbeit, 1903, s. 108). Tak więc dążenie do oderwania ruchu od materii, siły od materialnego podłoża wiąże Dietzgen z idealizmem, stawia na równi z dążeniem do oderwania myśli od mózgu. „Liebig – kontynuuje Dietzgen – który szczególnie lubi przerzucać się od swej indukcyjnej nauki w sferę spekulacji filozoficznej, powiada w duchu idealizmu: Siły nie można widzieć” (109). „Spirytualista, czyli idealista wierzy w duchową, czyli widmową, niepojętą istotę siły” (110). „Przeciwieństwo pomiędzy siłą a materią jest równie dawne, jak przeciwieństwo między idealizmem a materializmem (111). „Rzecz jasna – nie ma siły bez materii, nie ma materii bez siły. Materia bez siły i siła bez materii są niedorzecznością. Jeżeli idealistyczni przyrodnicy wierzą w niematerialne istnienie sił, to przestają być w tym punkcie przyrodnikami, a… stają się wizjonerami, rojącymi o duchach” (114).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>