Człowiek jest stworzony, aby przekraczać siebie – kontynuacja

Tu właśnie widzimy pojawienie się dwóch alienacji zagrażających stale człowiekowi. Jedna z nich została szczególnie uwypuklona przez tradycję myśli marksistowskiej. Ujawniła się ona w dziewiętnastowiecznym świecie, gdzie coraz dalej postępowało naprzód rozdarcie, każdego dnia bardziej warunkujące indywidualne losy ludzi, pomiędzy z jednej strony technicznymi możliwościami ekspansji, z drugiej zaś – wysubtel- nianiem się życia subiektywnego, które odwołując się do duchowości, w istocie stopniowo paraliżowało życie duchowe. Jest to alienacja idealistyczna: pojęcie to jednak jest zbyt wąskie. Rzeczywiście w płaszczyźnie myśli objawia się ona swojego- rodzaju dekadenckim prymatem czystych idei nad myślą zaangażowaną i nad doświadczeniem, objawia się także pasożytniczym rozwojem intelektualnego przeżuwania, dialektyką pozbawioną oparcia, myślą bez konkretnego celu i ideałami bez skuteczności. W podobny sposób życie uczuciowe obraca się w pustce: inflacja sentymentalnego romantyzmu idzie w parze z inflacją ideologiczną, a jedno i drugie wyrasta na podłożu niemieckiej filozofii romantycznej. W rezultacie pewien rodzaj wyjałowionego spirytualizmu, odwołując się do idei „życia wewnętrznego”, zdołał doprowadzić do pomieszania pojęć. Sferę przeżyć wewnętrznych, która stanowi istotę życia osobowego, utożsamiono z wynikającą z luksusu i bezczynności skłonnością jednostki do zajmowania się własnymi komplikacjami wewnętrznymi i do dekadenckiej pobłażliwości względem siebie samego. Wszystkie słowa zaczęły dźwięczyć fałszywie. Im częściej mówiono o tajemnicy, tym bardziej ograniczano prawdziwą tajemnicę człowieka za pośrednictwem prymitywnego mitu: im bardziej rozprawiano o szczerości, tym szerzej rozprzestrzeniało się zakłamanie: im bardziej zajmowano się kulturą, broniąc jej rzekomo, tym bardziej – pod pozorem obrony osoby ludzkiej – w istocie ją upośledzono. Na tym polega podstawowa deformacja zachodniej kultury i duchowego rozwoju w ciągu ostatnich dwóch wieków. Wzbraniając się przed uznaniem tej deformacji, doprowadzono do tego, że zdrowa reakcja na ten stan rzeczy była wroga i wyzywająca. Ale na skutek zaciętości walk musiała ona nieuchronnie usztywnić się w postaci uproszczonego materializmu. Powstała próżnia, która miała sprowadzać duchowe i socjologiczne burze w postaci faszyzmów, a te z kolei rozpętały dalsze kataklizmy.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>