CO TO JEST MATERIA? CO TO JEST DOŚWIADCZENIE?

Pierwszym z tych pytań naprzykrzają się ciągle idealiści, agnostycy – m. in. machiści – materialistom, drugim zaś – materialiści machistoim Spróbujmy zorientować się, o co tu chodzi. W sprawie materii powiada Avenarius:

,,W obrębie oczyszczonego «pełnego doświadczenia» nie ma «tego, co fizyczne», «materii», ponieważ «materia» tak pojęta jest jedynie abstrakcją – byłaby ona ogółem przeciwczłonów przy abstrahowaniu od wszelkiego członu centralnego. Jak jednak w koordynacji zasadniczej, to znaczy właśnie w «pełnym doświadczeniu», przeciwczłon nie do pomyślenia jest (undenkbar) bez członu centralnego, tak też i «materia» w metafizycznym absolutnym sensie tego słowa byłaby zupełnym absurdem (Unding)” (Bemerkungen, s. 2 w cyt. czasopiśmie, § 119).

Z całego tego bełkotu wynika jedno: Avenarius nazywa to, co fizyczne, czyli materię, absolutem i metafizyką, gdyż według jego teorii koordynacji zasadniczej (albo – oto jeszcze jedno nowe słówko – «pełnego doświadczenia») przeciwczłon nieodłączny jest od członu centralnego, otoczenie nieodłączne jest od Ja, nie-Ja – nieodłączne od J a (jak mawiał J. G. Fichte). Że ta teoria jest ‚ subiektywnym idealizmem w przebraniu, mówiliśmy już w innym miejscu, i charakter wypadów Ayenariusa przeciwko „materii” jest zupełnie jasny: idealista neguje niezależny od psychiki byt fizyczny i dlatego odrzuca pojęcie, wypracowane przez filozofię dla oznaczenia bytu. Że materia jest tym, co „fizyczne” (tzn. tym, co najlepiej znane i bezpośrednio dane jest człowiekowi i o czego istnieniu nie wątpi nikt prócz pensjonariuszy szpitali dla wariatów), Avenarius nie przeczy: żąda tylko uznania „swojej” teorii nierozerwalnej więzi między otoczeniem a J a.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>